Trong thời gian gần đây, quy trình xét duyệt visa, thẻ xanh và quốc tịch của Sở Di trú Mỹ (USCIS) cùng các cơ quan lãnh sự Mỹ ở nước ngoài đã có sự thay đổi mang tính căn bản. Nếu trước đây trọng tâm xét duyệt chủ yếu nằm ở tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ đang nộp, thì hiện nay toàn bộ lịch sử di trú trong quá khứ của đương đơn đều trở thành đối tượng bị rà soát.
Điều này đồng nghĩa với việc, mọi đơn từ, lời khai và thông tin từng cung cấp trước đây – dù đã diễn ra nhiều năm – đều có thể được truy xuất, đối chiếu và sử dụng làm căn cứ xét duyệt cho hồ sơ hiện tại.
Toàn bộ quá khứ được gom vào một hệ thống đối chiếu
Theo xu hướng xét duyệt mới, USCIS không còn đánh giá hồ sơ theo từng giai đoạn riêng lẻ. Thay vào đó, toàn bộ lịch sử di trú của một cá nhân được gom lại thành một hệ thống dữ liệu thống nhất, cho phép cơ quan xét duyệt so sánh chéo thông tin giữa các thời điểm khác nhau.
Chỉ cần phát hiện một điểm không nhất quán, thiếu sót, phóng đại hoặc sai sự thật giữa các hồ sơ trong quá khứ và hồ sơ hiện tại, đương đơn vẫn có thể bị từ chối, kể cả khi hồ sơ đang nộp là đúng sự thật và đầy đủ.
Nói cách khác, thời kỳ “chỉ cần hồ sơ hiện tại đúng là đủ” đã không còn.
Khi “sai khác nhỏ” trở thành rủi ro pháp lý nghiêm trọng
Thực tế xét duyệt gần đây cho thấy nhiều trường hợp bị từ chối không phải vì hồ sơ hiện tại sai, mà vì mâu thuẫn trong quá khứ.
Một trường hợp điển hình từng trải qua:
- Nhập cảnh Mỹ bằng visa du lịch (B-2)
- Chuyển sang diện du học
- Chuyển sang visa đầu tư E-2
- Vận hành doanh nghiệp
- Sau đó nộp hồ sơ xin thẻ xanh
Về mặt hình thức, chuỗi chuyển diện này không trái quy định. Tuy nhiên, vấn đề phát sinh ở kinh nghiệm làm việc tại nước ngoài được sử dụng trong hồ sơ xin thẻ xanh.
Kinh nghiệm này có thật, nhưng:
- Không được đề cập trong hồ sơ xin visa du lịch trước đây
- Nội dung mô tả không thống nhất với các tài liệu đã nộp khi xin chuyển diện du học và visa E-2
USCIS không xem đây là lỗi hành chính. Cơ quan này xác định rằng đã tồn tại lời khai gian dối trong quá khứ và áp dụng điều khoản INA 212(a)(6)(C)(i) về gian lận hoặc khai man.
Hệ quả là:
- Hồ sơ xin thẻ xanh bị từ chối
- Phát sinh nguy cơ cấm nộp các loại visa trong tương lai
Điểm then chốt nằm ở chỗ: sự thật của hồ sơ hiện tại không đủ để xóa đi mâu thuẫn trong quá khứ.
USCIS đang rà soát những dữ liệu nào?
Trong giai đoạn 2025–2026, USCIS và các cơ quan lãnh sự Mỹ đang tăng cường đối chiếu cả tự động lẫn thủ công, bao gồm:
- Tất cả đơn xin visa từng nộp (DS-160, DS-260)
- Nội dung trả lời phỏng vấn lãnh sự
- Hồ sơ chuyển diện, gia hạn (I-539, I-129)
- Hồ sơ visa đầu tư và visa lao động
- Hồ sơ xin thẻ xanh (I-485, I-130, I-140)
- Hồ sơ xin quốc tịch (N-400)
- Thư giải trình, bản tường trình, lý do nộp hồ sơ
- Hồ sơ FOIA
- Lịch sử nhập cảnh – xuất cảnh
- Dữ liệu mạng xã hội và thông tin công khai
Các lý do như “do môi giới khai”, “không nhớ rõ” hoặc “làm theo hướng dẫn lúc đó” không còn được chấp nhận. Theo luật di trú Mỹ, trách nhiệm pháp lý thuộc hoàn toàn về người nộp hồ sơ.
Rủi ro lớn nhất đến từ “sự giúp đỡ thiện chí”
Nhiều hồ sơ gặp rủi ro nghiêm trọng không phải do cố ý gian lận, mà bắt nguồn từ:
- Môi giới
- Người quen
- Đơn vị tư vấn không đủ tư cách pháp lý
Những chỉnh sửa từng được xem là “có lợi để đậu hồ sơ” ở giai đoạn đầu có thể trở thành mâu thuẫn chết người khi xin thẻ xanh hoặc quốc tịch sau này.
Đặc biệt nguy hiểm gồm:
- Phóng đại kinh nghiệm hoặc học vấn
- Tự ý chỉnh sửa nội dung công việc
- Điều chỉnh thời gian làm việc
- Thay đổi chức danh hoặc thu nhập
- Giải trình không khớp với hồ sơ cũ
USCIS ngày càng có xu hướng coi những sai khác này là khai man, thay vì lỗi vô ý.
Những việc người nộp hồ sơ cần làm ngay
Trong bối cảnh xét duyệt mới, người chuẩn bị hồ sơ di trú cần:
- Thu thập bản sao toàn bộ hồ sơ di trú đã từng nộp
- Nếu không còn hồ sơ, cần yêu cầu FOIA để truy xuất dữ liệu
- Rà soát toàn bộ lịch sử trước khi nộp hồ sơ mới
- Xử lý các điểm chưa nhất quán theo chiến lược pháp lý, không tùy tiện
- Đảm bảo mọi bản khai mới phù hợp tuyệt đối với hồ sơ cũ
Đặc biệt, trước khi xin thẻ xanh hoặc quốc tịch, cần hệ thống lại 10–20 năm lịch sử thành một mạch thông tin thống nhất.
Không chỉ “khai man”, mà cả “bỏ sót” cũng bị xem xét
Hiện nay, USCIS không chỉ tập trung vào hành vi khai gian có chủ ý, mà còn chú ý đến:
- Bỏ sót thông tin quan trọng
- Giải trình không đầy đủ
- Cách diễn đạt khác với các hồ sơ trước
Quy trình di trú không còn là việc “làm tốt hồ sơ lần này”. Toàn bộ quá khứ đã trở thành một phần của xét duyệt.
Một câu khai cho tiện hôm nay có thể trở thành rào cản pháp lý khi xin thẻ xanh hoặc quốc tịch nhiều năm sau. Vì vậy, hồ sơ di trú luôn cần được viết cho người xét duyệt trong tương lai, chứ không chỉ cho hiện tại.
